του Κόνιαρη Χρήστου *
Νέα μετωπική επίθεση απέναντι το Δημόσιο Σύστημα Υγείας βρίσκεται σε εξέλιξη από το μαύρο μέτωπο της συγκυβέρνησης ΝΔ – ΠΑΣΟΚ – ΔΗΜΑΡ. Τα μέτρα του μνημονίου και της τρόικα που διαλύουν την υγεία έχουν «τροχοδρομηθεί» και στην οδό Αριστοτέλους «γκαζώνουν τις μηχανές» για να τα προχωρήσουν με γρήγορους ρυθμούς.
Οι δηλώσεις των υπουργών υγείας σε συνδυασμό με τα πρώτα μέτρα που ήδη υλοποιούνται, δεν αφήνουν κανένα περιθώριο για αυταπάτες και εφησυχασμό. Την ίδια ώρα πληθαίνουν οι διαρροές από την Αριστοτέλους σε φιλικά σε αυτούς μέσα ενημέρωσης για την καταιγίδα που έρχεται, ακόμα και μέσα στο καλοκαίρι, προκειμένου να προλειάνουν το έδαφος και να μετρήσουν αντιδράσεις.
Οι προκλητικές δηλώσεις Λυκουρέντζου σε εφημερίδες αλλά και η ομιλία του σε πρόσφατο συνέδριο δεν αφήνουν κανένα περιθώριο για παρερμηνείες. Εφαρμογή του μνημονίου κατά γράμμα, συγχωνεύσεις – καταργήσεις νοσοκομείων, κλινικών και μονάδων υγείας, νέες μειώσεις στη χρηματοδότηση στην υγεία, απουσία οποιοδήποτε μέτρου για τη στήριξη του ΕΟΠΥΥ, μετακινήσεις προσωπικού, φρένο στις προσλήψεις, ξεπούλημα νοσοκομείων σε ιδιώτες. Την ίδια ώρα ο κ. Σαλμάς έχει αναλάβει έργο «επιτελάρχη» με εφόδους σε Νοσοκομεία και υλοποίηση επί τόπου των μνημονιακών μέτρων.
Ήδη τα πρώτα δείγματα αυτής της πολιτικής φάνηκαν με τις μετακινήσεις νοσηλευτριών από το Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής, τις «προσλήψεις» με μπλοκάκι στο Διδυμότειχο, αλλά και τις απειλές που εκτοξεύονται απέναντι σε «ότι κινείται» και αντιστέκεται.
Βεβαίως στην υλοποίηση αυτής της πολιτικής έχουν προεξέχοντα ρόλο και τα μνημονιακά παπαγαλάκια στα Μέσα Μαζικής «Ενημέρωσης». Διοχετεύουν πληροφορίες και διαρροές της πολιτικής ηγεσίας, όπως τα στοιχεία για την πληρότητα των Νοσοκομείων και το κλείσιμο μονάδων στην Αττική για να μετρήσουν αντιδράσεις. Είναι, όπως και στο παρελθόν, το μακρύ χέρι της πολιτικής ηγεσίας του Υπ Υγείας αλλά και των μεγάλων συμφερόντων που θέλουν να «ξεκοκαλίσουν» το «πτώμα» του Δημόσιου Συστήματος Υγείας.
Την ίδια ώρα εκατομμύρια πολίτες βρίσκουν κατεβασμένες τις μπάρες στο σύστημα Υγείας, αναγκάζονται να πληρώνουν από την τσέπη τους ή αν δεν μπορούν μένουν εκτός συστήματος, ιδιαίτερα οι φτωχοί, οι ανασφάλιστοι οι χαμηλά αμειβόμενοι, οι χρόνια πάσχοντες.
Τα χαράτσια στο φάρμακο, η απουσία γιατρών και η διάλυση των διαγνωστικών δομών του ΕΟΠΥΥ, τα σοβαρά προβλήματα στα Νοσοκομεία έχουν δραματικές επιπτώσεις στις παροχές υγείας των λαϊκών στρωμάτων.
Πρόκειται λοιπόν η πολιτική της συγκυβέρνησης – τρόικας για μια βαθιά ταξική πολιτική, που στόχο έχει να πετάξει έξω από το Δημόσιο Σύστημα Υγείας τα πιο φτωχά στρώματα, να το μετατρέψει πλήρως σε ένα σύστημα που θα έχεις πρόσβαση μόνο αν μπορείς να πληρώσεις.
Η πολιτική αυτή μοιάζει σαν να μην έχει αλλάξει τίποτα από την «έξοδο» του κ. Λοβέρδου από το Υπ. Υγείας. Αντίθετα φαίνεται ότι επιταχύνονται οι εξελίξεις για την εφαρμογή αυτής της πολιτικής που ο κ. Λοβέρδος σχεδίασε μαζί με την τρόικα. Αν κάποιος δεν γνώριζε πρόσωπα και πράγματα της τελευταίας περιόδου θα θεωρούσε ότι Υπουργός Υγείας παραμένει ο κ. Λοβέρδος.
Οι αυταπάτες που καλλιεργήθηκαν πριν τις εκλογές για επαναδιαπραγμάτευση του μνημονίου και των πολιτικών του, δεν κατέρρευσαν μόνο από τη συνέχιση της τροικανής πολιτικής στα εργασιακά και την οικονομία αλλά και από την κατά γράμμα εφαρμογή της και στο χώρο της υγείας.
Σχεδιασμούς καταστροφικούς για το λαό και την κοινωνία βεβαίως έχουν κάνει το κατεστημένο, τα οικονομικά συμφέροντα και οι πολιτικοί εκπρόσωποι του για τις υπηρεσίες υγείας. Το ζήτημα είναι τι σχεδιασμούς κάνει απέναντι σε αυτές τις πολιτικές το εργατικό κίνημα και ειδικότερα το εργατικό κίνημα στην υγεία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι σχεδιασμοί που κάνουν οι αριστερές πολιτικές και συνδικαλιστικές δυνάμεις για να προασπίσουν ότι έχει απομείνει όρθιο από το Δημόσιο Σύστημα Υγείας.
Από μια πρώτη ματιά τα πράγματα θα έλεγε κάποιος ότι είναι ιδιαίτερα δύσκολα, αφού μέχρι στιγμής οι αντιδράσεις είναι περιορισμένες και μια στάση «αναμονής» φαίνεται να κυριαρχεί. Παρ’ όλα αυτά τα πρώτα σκιρτήματα φάνηκαν στην περίπτωση του Νοσοκομείου Δυτικής Αττικής. Από την άλλη πλευρά οι κινήσεις που γίνονται από το ιατρικό σώμα στα Νοσοκομεία, με αιχμή τους ειδικευόμενους, μοιάζουν ασυντόνιστες και «μονοθεματικές» με επίκεντρο το θέμα της καταβολής των εφημεριών.
Βεβαίως η στάση της πλειοψηφίας στην ΠΟΕΔΗΝ δυσκολεύει αφάνταστα τη δυνατότητα διαμόρφωσης ενός μεγάλου κινήματος που θα συγκεντρώσει δυνάμεις, όχι μόνο από τον υγειονομικό χώρο, για να υπερασπιστεί το δικαίωμα του λαού στην υγεία, να υπερασπίσει τις υγειονομικές μονάδες και να προβάλει παράλληλα και τις εργατικές διεκδικήσεις και δικαιώματα που έχουν μπει στην κλίνη του προκρούστη.
Η πολιτική και συνδικαλιστική Αριστερά στην Υγεία, παρά το γεγονός ότι φαίνεται να συγκλίνει σε στόχους κα διεκδικήσεις, με αιχμή την αντίσταση στις συγχωνεύσεις καταργήσεις των μονάδων υγείας, την οικονομική στήριξη του ΕΟΠΥΥ και των Νοσοκομείων, την χωρίς όρους και προϋποθέσεις πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας με αιχμή τα αδύναμα κοινωνικά στρώματα, δεν έχει βρει ακόμα το κλειδί που θα ξεμπλοκάρει τις εξελίξεις και θα βάλει σε κίνηση πρώτα από όλα τον υγειονομικό χώρο. Δεν είναι μόνο οι χρόνιες αγκυλώσεις και αδυναμία συνεννόησης αλλά αυτή την περίοδο φαίνεται να υπάρχουν και πρόσθετες δυσκολίες εξ αιτίας των πρόσφατων βουλευτικών εκλογών.
Όμως τα προβλήματα τρέχουν, η επίθεση εντείνεται και χρειάζεται άμεσα να ξαναβρούμε όλοι μαζί τον κοινό βηματισμό. Αυτό θα ήταν δυνατό, αν το έδαφος για κοινές πρωτοβουλίες ήταν τα πρωτοβάθμια σωματεία, με βάση τα προβλήματα που υπάρχουν και είναι ιδιαίτερα οξυμένα. Ο Συντονισμός αυτών των δράσεων είναι αναγκαίος για να μπει σε κίνηση ο υγειονομικός κλάδος και να διαμορφωθεί ένα μέτωπο αντίστασης και αγώνα.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο συντονισμός των δράσεων ανάμεσα στους εργαζόμενους στο σύστημα υγείας και το ιατρικό σώμα που σήμερα φαντάζει δύσκολος εξαιτίας χρόνιων παγιωμένων αντιλήψεων αλλά και στάσεων από την πλευρά των συνδικαλιστικών ηγεσιών. Σε κάθε περίπτωση η κοινή δράση και παρέμβαση των δυνάμεων της Αριστεράς μπορεί να φέρει τη «λύτρωση» στα σημερινά αδιέξοδα που αντιμετωπίζουμε στο συνδικαλιστικό κίνημα της υγείας. Στην κατεύθυνση αυτή οι δυνάμεις της Αυτόνομης Παρέμβασης Υγειονομικών θα κάνουν ότι είναι δυνατό για να διαμορφωθεί αυτό το αριστερό μέτωπο και να ενισχυθεί η αγωνιστική, ταξική γραμμή μέσα στο υγειονομικό κίνημα.
Βεβαίως μια τέτοια εξέλιξη από μόνη της δεν είναι ικανή να αλλάξει το τοπίο στο χώρο της υγείας. Απαιτείται ιδιαίτερη ιδεολογική παρέμβαση απέναντι στις κυρίαρχες επιλογές που προβάλλει το αστικό μπλοκ, με ιδιαίτερη έμφαση στα ζητήματα της δήθεν υπερχρηματοδότησης του Δημόσιου Συστήματος Υγείας αλλά και της προσπάθειας αποδόμησης της ανάγκης για ύπαρξη δημόσιων δομών υγείας.
Είναι αυτονόητο ότι η ανάπτυξη ενός κινήματος από την πλευρά των υγειονομικών δεν είναι ικανό από μόνο του να «σηκώσει στις πλάτες» του το θέμα της υπεράσπισης του δικαιώματος του λαού στην υγεία. Απαιτείται η διαμόρφωση ενός μεγάλου λαϊκού κινήματος, από μαζικές, συνδικαλιστικές και κοινωνικές οργανώσεις που θα υπερασπιστεί αυτό το δικαίωμα, θα μπει φραγμός στις καταργήσεις μονάδων και υπηρεσιών, θα διασφαλίσει τη συνέχιση λειτουργίας των Νοσοκομείων, των υγειονομικών μονάδων και υπηρεσιών. Απέναντι σε αυτή την αμείλικτη πραγματικότητα και ανάγκη η Αριστερά δεν μπορεί να μην απαντά, δεν μπορεί να υπεκφεύγει. Πρέπει άμεσα να τοποθετηθεί και να δράσει από κοινού. Από τη στάση που θα κρατήσει σε αυτό το ζήτημα θα κριθεί από τις κοινωνικές τάξεις και στρώματα που θέλει να αντιπροσωπεύσει.
* Ο Κόνιαρης Χρήστος είναι μέλος της Γραμματείας της Αυτόνομης Παρέμβασης Υγειονομικών.
