Πρέπει να δηλώσουμε εξ αρχής ότι η μάχη για την ανατροπή των μνημονιακών πολιτικών στην υγεία, πρέπει να είναι ενταγμένη στην γενικότερη μάχη πού δίνει το εργατικό κίνημα, η εργατική τάξη και ο λαός μας, για την ανατροπή συνολικά των βάρβαρων και αντικοινωνικών νεοφιλευθερων πολιτικών. Πολιτικές που έχουν γίνει πιο επιθετικές τα τελευταία χρόνια με την ένταξη της χώρας στο μηχανισμό στήριξης. Οι συνέπειες τους είναι δραματικές για το σύνολο σχεδόν της ελληνικής κοινωνίας.
Οι πολιτικές αυτές, που έχει πλέον καθιερωθεί να χαρακτηρίζονται ως μνημονιακές λόγω της υπογραφής των ‘’περίφημων’’ μνημονίων, από τις κυβερνήσεις Παπανδρέου- Παπαδήμου -Σαμαρά, είναι σκληρά ταξικές και μάλιστα στην πιο ακραία τους εκδοχή, αυτή του νεοφιλελευθερισμού. Το πρόσχημα για την εφαρμογή τους είναι η κρίση χρέους (χρέος ποιανού σε ποιούς και γιατί;)
Στην ουσία, το μεγάλο κεφάλαιο στην πατρίδα μας και αλλού, βρήκε τη χρυσή ευκαιρία να επιχειρήσει να «ξεμπερδέψει» με τη συλλογική δράση και το εργατικό κίνημα, να πάρει πίσω όλα όσα κατέκτησαν οι εργαζόμενοι στην πορεία των τελευταίων 100 χρόνων μέσα από σκληρούς αγώνες και αμέτρητες- κυριολεκτικά- θυσίες.
Στις κατακτήσεις αυτές συγκαταλέγονται το οκτάωρο, οι συνδικαλιστικές ελευθερίες, οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας, τα πολιτικά, κοινωνικά και ατομικά δικαιώματα, οι κοινωνικές παροχές σε υγεία – παιδεία – πρόνοια – κοινωνική ασφάλιση, το δικαίωμα στην εργασία. Όλες δηλαδή οι απολύτως απαραίτητες συνθήκες οι οποίες διαφοροποιούν τον εργαζόμενο από το σκλάβο.
Ένα από τα βασικά οχήματα που χρησιμοποίησε το μεγάλο κεφάλαιο για να περάσει στην αντεπίθεση και να καταφέρει αυτά τα πλήγματα ενάντια στους εργαζόμενους, ήταν τα κόμματα της Ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας, τα οποία μεταλλάχτηκαν και μετατοπίστηκαν ξεκάθαρα στο πλευρό του Νεοφιλελευθερισμού.
Μέσα λοιπόν, σ’ αυτό το γενικότερο πλαίσιο πρέπει να είναι ενταγμένος και ο αγώνας του υγειονομικού κινήματος για να έχει αξιοπιστία και να μην δημιουργεί αυταπάτες ότι οι υγειονομικοί μπορεί και να γλιτώσουν ή να περισώσουν ότι έχει απομείνει (μονιμότητα, σύνταξη, παροχές, διασφάλιση του μισθού, εργασιακό καθεστώς, κ.τ.λ.)
Έχουμε πικρή εμπειρία από την καλλιέργεια τέτοιων αυταπατών στην περίοδο όπου συζητούσαν για το ενιαίο μισθολόγιο. Μην ξεχνάμε ότι δυνάμεις του κυβερνητικού συνδικαλισμού διέδιδαν πώς εμείς οι υγειονομικοί θα γλιτώσουμε από τις περικοπές και πιθανόν να έχουμε οφέλη, επειδή θα μας ‘’λυπηθούν’’ αφού είμαστε χαμηλόμισθοι και ενδεχομένως μέσω του μισθολογίου να είχαμε και αυξήσεις στο εισόδημά μας!
Το κίνημα των υγειονομικών, για να μπορέσει να δημιουργήσει ρήγματα και να έχει προοπτική νικηφόρων αποτελεσμάτων, πρέπει να αντιταχθεί σε λογικές μικροαστικής ανυπομονησίας και εύκολων λύσεων που οδηγούν στην απογοήτευση και εν τέλει, στην αποστράτευση.
Για να συγκινεί και να συσπειρώνει πλατύτερες μάζες συναδέλφων πρέπει να αφουγκράζεται, να αναδεικνύει και να προκρίνει μαζί με τα ‘’δικά μας’’ και τα γενικότερα-οξυμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στην υγεία, όπως την ανεργία μέσα στην οικογένεια, την αδυναμία κάλυψης στοιχειωδών αναγκών π. χ. σίτιση, ενοίκιο, θέρμανση, φαρμακευτική κάλυψη, έλλειψη δημόσιων βρεφονηπιακών σταθμών.
Άξονες δράσης
Οι άξονες δράσης του συνδικαλιστικού κινήματος των υγειονομικών πρέπει πρωτίστως να είναι προσανατολισμένοι στην υπεράσπιση τους δικαιώματος στην υγεία και την προστασία των δημόσιων δομών της υγείας.
Η προτεραιότητα αυτή δεν είναι κάποια ‘’ξεπερασμένη’’ δογματική εμμονή ή πολύ περισσότερο, ‘’συντεχνιακή’’ προσπάθεια διατήρησης των «κεκτημένων», όπως διατείνεται η «μαύρη» προπαγάνδα της συγκυβέρνησης.
Οι δημόσιες δομές της υγείας, είναι αναγκαία προϋπόθεση, όχι όμως ικανή από μόνη της, προκειμένου να διασφαλιστεί ο κοινωνικός χαρακτήρας της, ως αγαθού που η πολιτεία οφείλει να παρέχει δωρεάν στον πολίτη, πέρα και έξω από κάθε λογική εμπορευματοποίησης.
Εμείς οι εργαζόμενοι στην υγεία που υπηρετούμε το πολυτιμότερο αγαθό του ανθρώπου, έχουμε ‘’ προνομιακό’’ πεδίο να χτίσουμε συμμαχίες με την κοινωνία πάνω σ’ αυτή τη βάση.
Η υπεράσπιση των δημόσιων δομών, αναδεικνύεται σε πεδίο κοινωνικής και ιδεολογικής σύγκρουσης ανάμεσα στις πολιτικές που εφαρμόζουν τρόικα και συγκυβέρνηση από τη μια και στις ανάγκες και τις διεκδικήσεις του λαού, από την άλλη. Γι’ αυτό και πρέπει να είναι κεντρική επιλογή μας.
Τα αιτήματα του υγειονομικού κινήματος στις σημερινές συνθήκες της γενικευμένης ανθρωπιστικής κρίσης, μπορούν να αγκαλιάσουν ευρύτατες κοινωνικές δυνάμεις και να δημιουργήσουν συμμαχίες βασισμένες στις καθημερινές ανάγκες του λαού. (όταν απειλείται η υγεία του πολίτη, μπορούμε να τον έχουμε δίπλα μας περισσότερο από κάθε άλλη φορά).
Όπου απειλήθηκαν με λουκέτα κέντρα υγείας, νοσοκομεία ή άλλες δομές, και υπήρξε άμεση κινητοποίηση των συνδικάτων, βάζοντας στην πρώτη γραμμή της πάλης την υπεράσπισή τους, υπήρξε ανταπόκριση και από τους εργαζόμενους και από τους πολίτες. Αρκεί να θυμηθούμε τα παραδείγματα της Ικαρίας του Μεσολογγίου της Δράμας αλλά και του Νοσοκομείου Πατησίων κ.τ.λ. Η συμπαράσταση και η συμμετοχή του κόσμου ήταν μαζική.
Τέτοια παραδείγματα συμμαχιών σε τοπικό επίπεδο και πάνω σε συγκεκριμένα προβλήματα που προκύπτουν καθημερινά εξ’ αιτίας των εφαρμοζόμενων πολιτικών, έχουν συμβάλλει σε αρκετές περιπτώσεις στη δημιουργία μιας σταθερής σχέσης του συνδικαλιστικού κινήματος των υγειονομικών με τους μαζικούς φορείς, τα συνδικάτα και την κοινωνία εν γένει και έχουν αναδείξει τις επιπτώσεις των μνημονιακών πολιτικών.
Οι κοινοί στόχοι, η κοινή δράση, οι αγωνιστικές παρεμβάσεις, δημιουργούν όσμωση και σχέσεις αλληλεγγύης ανάμεσα στα συνδικάτα και την κοινωνία. Μαζικοποιούν, δυναμώνουν και αναβαθμίζουν το ρόλο των σωματείων, τα καθιστούν σημαντικό παράγοντα για την δημιουργία μετώπου για την υπεράσπιση του δικαιώματος στην υγεία.
Η πάλη μας δεν πρέπει να εξαντλείται στην υπεράσπιση των δομών που ήδη υπάρχουν, αλλά να έχει στο στόχαστρο την κάλυψη των ολοένα και πιο αυξημένων αναγκών του λαού σε υπηρεσίες υγείας, ιδιαίτερα σε συνθήκες κρίσης.
Η προβολή αυτών των αιτημάτων στη βάση ενός ολοκληρωμένου και σύγχρονου σχεδίου υγειονομικής κάλυψης του πληθυσμού (με τη δημιουργία υγειονομικού χάρτη και ολοκληρωμένης πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας περίθαλψης), είναι στον αντίποδα των κυρίαρχων αντιλήψεων και πολιτικών του νεοφιλελευθερισμού για την απαλλαγή του κράτους από το ’’βάρος’’ των δημοσίων δαπανών για την υγεία – πρόνοια.
Κεντρικά σημεία αυτών των διεκδικήσεων πρέπει να είναι:
- Η αντίσταση ενάντια στις συγχωνεύσεις καταργήσεις Νοσοκομείων που στοχεύουν στη συρρίκνωση των δομών υγείας με στόχο την μείωση των δαπανών του κράτους και τη μεταφορά του κόστους στις πλάτες των πολιτών.
- Η διεκδίκηση για επαρκή χρηματοδότηση των δομών υγείας από τον κρατικό προϋπολογισμό ενάντια στις μνημονιακές πολιτικές των περικοπών.
- Η δράση μας εναντίον της μετακύλησης του ‘’κόστους’’ υγείας στις τσέπες των πολιτών, ειδικότερα σε συνθήκες φτώχειας, πρέπει να είναι συνεχής. Απαιτείται να διευρυνθεί και να εμπλουτιστεί με νέες μορφές πάλης, να αποτελέσει κεντρική επιλογή του κινήματος. Η καταλήψεις των ταμείων των νοσοκομείων ενάντια στα χαράτσια του 5ευρου και του 25ευρου ευαισθητοποίησαν την κοινωνία. Είναι μορφές που το προηγούμενο χρονικό διάστημα ανέδειξαν αυτές τις πλευρές των διεκδικήσεων μας.
- Η αύξηση της συμμετοχής στα φάρμακα και η αφαίρεσή τους από τους χρονίως πάσχοντες πρέπει να αναδειχτεί από το υγειονομικό κίνημα με ενημέρωση και δράσεις π.χ. παραστάσεις, διαμαρτυρίες και καταλήψεις σε ασφαλιστικά ταμεία.
- Η υποχρηματοδότηση – συρρίκνωση – κατάργηση και ή ιδιωτικοποίηση βασικών τμημάτων και λειτουργιών των νοσοκομείων όπως τα μαιευτικά, παιδιατρικά και απεικονιστικά τμήματα, οι Μ.Ε.Θ., οι εμβολιασμοί, έχει αντίκτυπο σε πλατιές λαϊκές μάζες που στερούνται πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες υγείας. Τα τοπικά σωματεία πρέπει να προβάλουν αυτά τα ζητήματα με στόχο την ενεργοποίηση των μαζικών φορέων.
- Η υγειονομική κάλυψη των ανασφάλιστων
Αν πριν λίγα χρόνια, το αίτημα αυτό δεν ‘’περπατούσε’’ ειδικά ανάμεσα σε πολλούς συναδέλφους αλλά και εργαζόμενους γενικότερα, σήμερα έχουν έρθει τα πάνω κάτω. Αυτοί που θεωρούσαν υπερβολή την υγειονομική κάλυψη των ανασφάλιστων και προέβαλαν επιχειρήματα του τύπου «είναι υπεύθυνοι για την κατάστασή τους και δεν θα τους καλύψουμε εμείς οι εργαζόμενοι», τώρα έχουν κάνει στροφή 180 μοιρών. Ο λόγος; Απλός: Όλο και κάποιον άνεργο – ανασφάλιστο θα έχουν στην οικογένειά τους ή στον περίγυρό τους. Αν δεν έχουν είναι πιθανότατο να αποκτήσουν.
Οι ανασφάλιστοι δεν αποτελούν πλέον μια μικρή μειοψηφία, αλλά ένα μεγάλο κομμάτι του λαού το οποίο όλο και διευρύνεται.
Η δράση του συνδικαλιστικού κινήματος των υγειονομικών για την κάλυψη των ανασφάλιστων, των ανέργων, των φτωχών λαϊκών στρωμάτων θα αποκτά όσο περνάει ο χρόνος και βαθαίνει η κρίση, όλο και μεγαλύτερη σημασία. Θα είναι ένας από τους λόγους καταξίωσής του στην κοινωνία.
- Το φακελάκι
Η αντεπίθεση των συνδικάτων στο αίσχος που λέγεται χρηματισμός – εκβιασμός είναι σήμερα αναγκαία όσο ποτέ άλλοτε.
Η μαφιόζικη πρακτική μερίδας ‘’λειτουργών’’ της υγείας οι οποίοι διαπλέκονται άμεσα με μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα που λυμαίνονται το χώρο, πρέπει να σταματήσει. Έχουν κάνει αφαίμαξη στις οικονομίες χιλιάδων συμπολιτών μας, έχουν ταπεινώσει τους ασθενείς και τις οικογένειές τους, έχουν ρημάξει τα ασφαλιστικά ταμεία και έχουν στείλει στον ‘’άλλο κόσμο’’ κάμποσες χιλιάδες συνανθρώπους μας που δεν είχαν να πληρώσουν την ανάλογη ταρίφα.
Στις σημερινές συνθήκες – που ο λαός στερείτε ακόμα και τα στοιχειώδη – εμείς οι υγειονομικοί πρέπει να είμαστε πρωτοπόροι στον αγώνα για την πάταξη αυτού του φαινομένου.
Πρέπει να παίρνουμε τις ανάλογες πρωτοβουλίες και να περνάμε σε δράσεις (καταγγελίες, έκδοση και μοίρασμα ανακοινώσεων). Δείχνοντας την αντίθεσή μας στο φακελάκι με επιμονή και συνέχεια, θα έχουμε συμμάχους μας τους ασθενείς και όλη την κοινωνία.
Σε κάθε άλλη περίπτωση θα κατηγορηθούμε για συγκάλυψη.
- Η επαφή και οι κοινές δράσεις με συλλόγους ασθενών και φίλων – ασθενών – ενάντια στις περικοπές και τα κλεισίματα εξειδικευμένων μονάδων π.χ. παιδοκαρδιοχειρουργικές, νεοπλασίας κ.τ.λ. δεν πρέπει να διαφεύγουν από τις προτεραιότητές μας.
- Έλλειψη προσωπικού
Η έλλειψη προσωπικού σε συνδυασμό με τις ελαστικές σχέσεις εργασίας (μπλοκάκια – Μ.Κ.Ο.- επικουρικοί) έχουν δημιουργήσει συνθήκες γαλέρας και καθεστώς εργασιακής ζούγκλας στα νοσοκομεία. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα πέρα από την ανατροπή των εργασιακών σχέσεων να υποβαθμίζονται και οι παροχές προς τους πολίτες. Η επισφαλής κάλυψη των τμημάτων από προσωπικό είναι ο καθημερινός εφιάλτης μας.
Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να ενταθεί η πάλη μας για μαζικές προσλήψεις στα Νοσοκομεία με σταθερές και μόνιμες θέσεις εργασίας και την κατάργηση των ελαστικών εργασιακών σχέσεων.
- Απολύσεις
Οι υγειονομικοί δεν μπορεί να έχουν αυταπάτες ότι θα γλιτώσουν από αυτή τη λαίλαπα. Οι ριζοσπαστικές δυνάμεις στο κίνημα οφείλουν να συμβάλουν τα μέγιστα ώστε να κατανοήσουν οι εργαζόμενοι πως δεν είναι δυνατόν, (στα πλαίσια αυτής της πολιτικής), να υπάρξουν εξαιρέσεις.
Το μέτωπο κατά των απολύσεων δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στους υγειονομικούς αλλά χρειάζεται πλατιά κοινωνική στήριξη.
Μόνο ένα μέτωπο υπεράσπισης των κοινωνικών αγαθών, άρα και των εργαζομένων σε αυτά, μπορεί να αποκρούσει τον διχασμό που επιχειρεί η συγκυβέρνηση ανάμεσα σε άνεργους – εργαζόμενους – δημοσίους υπαλλήλους.
Πρέπει με κατανοητά επιχειρήματα να πείθουμε τους πολίτες ότι δεν είναι δυνατόν να έχουμε δημόσιες υπηρεσίες που παρέχουν δωρεάν κοινωνικά αγαθά, χωρίς να έχουμε εργαζόμενους σε αυτές.
Εναλλακτικές Πολιτικές
Οι εναλλακτικές πολιτικές που πρέπει να προβάλει το υγειονομικό κίνημα, ιδιαίτερα οι δυνάμεις της συνδικαλιστικής Αριστεράς δεν μπορούν να χωρέσουν μέσα στο υπάρχον οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο του νεοφιλελευθερισμού και των μνημονίων.
Δεν αρκεί να «βελτιώνουν» αυτό το πλαίσιο, αλλά να κινούνται σε εντελώς αντίθετη κατεύθυνση και να επιδιώκουν ριζικές μεταρρυθμίσεις.
Με αυτό το δεδομένο, το αίτημα για δωρεάν δημόσια υγεία για όλο το λαό, με υπηρεσίες υψηλού επιπέδου χωρίς εμπόδια καιαποκλεισμούς «συναντά» αναγκαστικά το αίτημα της ανατροπής και βρίσκει διέξοδο οριστικά σε μια άλλη κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα, συνδέεται άμεσα με το αίτημα της κοινωνικής απελευθέρωσης.
Η διατήρηση και η ανάπτυξη των δομών υγείας, η δημιουργία κέντρων υγείας αστικού τύπου, ο οικογενειακός γιατρός, η πρόνοια και η αποκατάσταση, η δομές ψυχικής υγείας, τα δημόσια απεικονιστικά, μικροβιολογικά και άλλα ιατρικά εργαστήρια χρειάζονται χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά και ρήξη με τα μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα στην υγεία και τους πολιτικούς προστάτες τους.
Η κοινωνική και πολιτική ανατροπή είναι αναγκαία συνθήκη για την εφαρμογή εναλλακτικών πολιτικών στην υγεία, προς όφελος του λαού.
Το συνδικαλιστικό κίνημα των υγειονομικών μπορεί να συμβάλει στη μάχη για την ανατροπή, προβάλλοντας και διεκδικώντας με μαζικούς – ενωτικούς αγώνες, αυτές τις πολιτικές.
– Εισήγηση από την Ημερίδα «Το Δημόσιο Σύστημα Υγείας στη μέγγενη των μνημονίων» που διοργάνωσε το Ενωτικό Ψηφοδέλτιο Ριζοσπαστικής Αριστεράς στην ΠΟΕΔΗΝ στις 18 Μάιου στο Αμφιθέατρο του Νοσοκομείου ΕΛΠΙΣ
