Π. Πασχάλη: Από τη σταθερή στην ελαστική εργασία

     Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές τα τελευταία 20 χρόνια έχουν επιδοθεί σε μια προσπάθεια απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων σε όλους τους τομείς. Η πολιτική αυτή έχει διαμορφωθεί σε επίπεδο ΕΕ με την ενίσχυση της λεγόμενης ευέλικτης μορφής εργασίας η οποία στην περίοδο της κρίσης έχει εκτιναχθεί στα ύψη.

   Κατά την τριετία 2009-2011, περίοδο κατά την οποία εκδηλώνεται η οικονομική κρίση και ύφεση στη χώρα, παρατηρείται σημαντική αύξηση κύρια της μερικής απασχόλησης και της εκ περιτροπής εργασίας. Ειδικότερα και σύμφωνα με τα στοιχεία των ετήσιων εκθέσεων του ΣΕΠΕ προκύπτει, αύξηση στον αριθμό των συμβάσεων της εκ περιτροπής εργασίας, η οποία ανερχόταν το 2009 στις 57.825 και προσέγγισε τις 84.519 συμβάσεις το 2011, σημειώνοντας μια αύξηση περίπου 46 %.Κατά το ίδιο διάστημα, οι συμβάσεις μερικής απασχόλησης αυξήθηκαν κατά 10%, και από 272.561 που ήταν το 2009 προσέγγισαν τις 300.230 το 2011 .Πέραν των συμβάσεων εργασίας που υπογράφηκαν και αφορούσαν ευέλικτες μορφές απασχόλησης, σημαντικός αριθμός συμβάσεων πλήρους απασχόλησης μετατράπηκαν σε συμβάσεις μερικής απασχόλησης και εκ περιτροπής εργασία. Ο αριθμός των συμβάσεων πλήρους απασχόλησης που μετατρέπεται σε τις ευέλικτες μορφές απασχόλησης παρουσιάζει συνεχή άνοδο κατά την τριετία 2009-2011 και από 16.461 το 2009, φτάνει τις 58.962 το 2011, σημειώνοντας αύξηση 258%. Η μεγαλύτερη αύξηση τις αλλαγές συμβάσεων αφορά την εκ περιτροπής εργασία όπου οι σχετικές αλλαγές σύμβασης από 4.839 το 2009, προσεγγίζουν τις 26 542 συμβάσεις το 2011 (αύξηση 448%).

   Το εργασιακό τοπίο αλλάζει δραματικά και η ενίσχυση των ελαστικών εργασιακών σχέσεων σε βάρος της σταθερής εργασίας δεν ακουμπά μόνο τον ιδιωτικό τομέα. Ο δημόσιος τομέας δέχεται μία εξίσου οργανωμένη επίθεση.

Στα Νοσοκομεία η απορρύθμιση άρχισε με την είσοδο των ιδιωτικών συνεργείων στην καθαριότητα από τη δεκαετία του ’90.Συνεχίστηκε με εργαζόμενους με προγράμματα stage, σχολές μαθητείας του ΟΑΕΔ και επεκτάθηκε μέσω του θεσμού των επικουρικών ,συμβασιούχων και των ενοικιαζόμενων εργαζόμενων μέσω ΜΚΟ, ενώ σήμερα οι εργολαβίες έχουν επεκταθεί στους περισσότερους τομείς (τεχνικές υπηρεσίες , σίτιση ,φύλαξη, μηχανογράφηση, λογιστήριο).

   Σε υπηρεσίες του δημοσίου η ανάθεση της καθαριότητας σε ιδιώτες γίνεται με μειοδοτικό διαγωνισμό. Εντοπίστηκαν περιπτώσεις όπου το έργο κατακυρώθηκε σε εταιρία που έκανε προσφορά κατώτερη από το σύνολο των ελάχιστων αποδοχών των εργαζομένων καθώς και το φαινόμενο να κατακυρώνεται το έργο σε εταιρία που έκανε προσφορά με υπέρογκο κόστος για το δημόσιο, το οποίο θα μπορούσε να υπερκαλύψει το εργασιακό κόστος της απασχόλησης πολυάριθμου άμεσου προσωπικού πλήρους και μόνιμης απασχόλησης .

   Ανοικτό παραμένει η ανάθεση σε ιδιώτες υπηρεσιών που θα λειτουργούν με δικό τους προσωπικό σε τομείς που μέχρι σήμερα παρέμεναν αλώβητοι – αποζημίωση με το κομμάτι. Το «φρούτο» αυτό έκανε την εμφάνιση του με την ανάθεση του μοριακού ελέγχου του αίματος σε δύο πολυεθνικές, ενώ έντονα συζητείται για τον τομέα των εργαστηριακών εξετάσεων. Ήδη στον Ευαγγελισμό αναμένεται να έρθει ο 3^ος αξονικός τομογράφος ο οποίος θα λειτουργεί με δικό του [ιδιωτικό] προσωπικό.

     Η μαζική είσοδος των ελαστικών εργασιακών σχέσεων στα Νοσοκομεία συνοδεύεται από εκτεταμένη παραβίαση των στοιχειωδών εργασιακών δικαιωμάτων ,ενώ δεν λείπουν καταστάσεις δουλεμπορίου, αφού σημαντικός αριθμός από αυτούς τους εργαζόμενους είναι μετανάστες και εργάζονται χωρίς ασφάλιση και με μεροκάματα πολύ κάτω ακόμα από την ΕΓΣΣΕ καθώς και με λιγότερα ένσημα από αυτά που δουλεύουν.

     Ταυτόχρονα έχουμε τα τελευταία χρόνια την εμφάνιση των επικουρικών γιατρών και συμβασιούχων εργαζομένων που έρχονται να καλύψουν πάγιες ανάγκες οι οποίοι είναι «αιχμάλωτοι» λόγω της επισφάλειας που συνεπάγεται η εργασιακή τους σχέση. Με αυτή την ομηρία έχουμε εργαζόμενους οι οποίοι σκύβουν το κεφάλι σε κάθε απαίτηση της εκάστοτε διοίκησης, που τρομοκρατούνται στο να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους με την απειλή ότι «θα μπει στο φάκελό τους και δε θα μπορούν να βρούν δουλειά σε καμμία ΥΠΕ»

   Τελευταία είχαμε και την κάλυψη αναγκών μέσα από τον δουλεμπορικό θεσμό πρόσληψης μέσω ΜΚΟ στον οποίο μάλιστα ενεπλάκη η πλειοψηφία της ΓΣΕΕ. Αυτή η μεσαιωνική μορφή εργασίας εφαρμόστηκε κυρίως στα νοσοκομεία και στους ΟΤΑ (πανελλαδικά περίπου στους 29000 εργαζόμενους).Συνάδελφοι εργάζονται με 625€ το μήνα για 5 μήνες, με κάλυψη της ασφάλισής τους από τον ΟΑΕΔ χωρίς να έχουν τη δυνατότητα αναρρωτικής άδειας ,με απλήρωτα δεδουλευμένα για 3-4 μήνες και χωρίς να τους επιτρέπεται να πάρουν μέρος σε παρόμοιο πρόγραμμα για άλλους 7 μήνες από τη λήξη του ενώ οι ίδιες οι ΜΚΟ θησαυρίζουν. Και να υπενθυμίσουμε ότι τα προγράμματα αυτά απευθύνονται σε μακροχρόνιους ανέργους που πιθανότατα αντιμετωπίζουν πρόβλημα επιβίωσης!  

   Τέλος κυκλοφορεί ευρέως η «πρόταση» για αντικατάσταση των ιδιωτικών συνεργείων με συνεταιρισμούς εργαζομένων. Είναι προφανές ότι στην προσπάθεια που καταβάλλει η συγκυβέρνηση και η τρόικα να μεταθέσει το κόστος από το κράτος στα Νοσοκομεία, να μειώσει περεταίρω τη χρηματοδότηση σχεδιάζει να μετατρέψει τους εργαζόμενους σε εργολάβους που θα σκοτώνονται μεταξύ τους για το ποιος θα πάρει τη δουλειά, ενώ το κόστος θα συμπιέζεται και έτσι θα δουλεύουν για ψίχουλα. Το μοντελάκι αυτό άνοιξε στα προγράμματα βοήθειας στο σπίτι και Δήμαρχοι και κυβέρνηση καλούν τους εργαζόμενους να φτιάξουν συνεταιρισμούς για να μην χάσουν τη δουλειά τους ενώ τα χρήματα που διαθέτουν είναι ελάχιστα.

   Την ίδια ώρα μειώνεται δραματικά προσωπικό των Νοσοκομείων ενώ η προσέλευση των ασθενών στα νοσοκομεία είτε για πρωτοβάθμια είτε για τριτοβάθμια περίθαλψη έχει αυξηθεί λόγω των πολιτικών του μνημονίου που σφαγιάζει την υγεία.   Από τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου διοικητικής μεταρρύθμισης οι αποχωρήσεις στα νοσοκομεία για το έτος 2012 είναι μαζικές:

   Ενώ για τους μήνες 01/12 και το τελευταίο τρίμηνο του 2011 οι αποχωρήσεις στο δημόσιο ξεπέρασαν τις 20.000

   Σε όλο το διάστημα η σταθερή εργασία μειώνεται και υποχωρεί με ταυτόχρονη αύξηση της ελαστικής εργασίας .Ξεκινά από 20% και σε κάποια νοσοκομεία ,που έχει εκχωρηθεί το μεγαλύτερο μέρος των υποβοηθητικών βοηθητικών υπηρεσιών στους ιδιώτες μαζί με τους επισφαλείς εργαζόμενους φτάνει στο 30%.Στο νοσοκομείο Ευαγγελισμός έχουμε 2346 εργαζόμενους με μόνιμη εργασία αυτή τη στιγμή – λιγότερους κατά 314 από πέρσι τον ίδιο καιρό . Στην καθαριότητα, στη σίτιση στη φύλαξη ,στις τεχνικές υπηρεσίες δουλεύουν 550 εργολαβικοί ενώ πριν από λίγους μήνες υπήρχαν 77 μέσω ΜΚΟ, 40 ΚΕΕΛΠΝΟ 50 συμβασιούχοι,40 επικουρικοί: ποσοστό ελαστικής εργασίας μαζί με τα συνεργεία πάνω από 30%.Σε αυτά τα ποσοστά θα προστεθούν ακόμα περισσότερα με τους νέους οργανισμούς των νοσοκομείων αφού με τις καταργήσεις των κενών οργανικών θέσεων στα υποστηρικτικά τμήματα – υπηρεσίες, αυτές θα εκχωρηθούν σε ιδιώτες. Σ’ αυτό το σημείο θα πρέπει να επισημάνουμε ότι υπάρχουν σοβαρές ευθύνες σε πρωτοβάθμια σωματεία που προκειμένου να αναπτύξουν θέσεις σε άλλους κλάδους συναίνεσαν στην κατάργηση αυτών των θέσεων.

   Ταυτόχρονα υπάρχουν κι άλλες μορφές όπως πανεπιστημιακοί γιατροί οι οποίοι διατηρούν ιδιωτικά ιατρεία και παράλληλη απασχόληση με αυτήν στο ΕΣΥ καθώς και ένα νέο ζήτημα που έχει προκύψει με τους γιατρούς του ΙΚΑ που έχουν έρθει στα νοσοκομεία και κατέχουν ιδιωτικά ιατρεία. Δημιουργείται θέμα αφού αυτή η κατηγορία δεν απασχολείται πλήρως και αποκλειστικά στο ΕΣΥ.

   Τον τελευταίο χρόνο στα νοσοκομεία δρουν οι εταιρίες ελέγχου των οικονομικών των Νοσοκομείων των λογιστηρίων. Μαζί με τις μνημονιακές διοικήσεις «ελέγχουν» την οικονομική κατάσταση των Νοσοκομείων προκειμένου να τα οδηγήσουν σε παύση αγορών και πληρωμών και εν τέλει να νομιμοποιήσουν τον οικονομικό τους στραγγαλισμό και να συμβάλουν στην λειτουργική τους κατάρρευση για να επιτευχθούν οι μνημονιακοί στόχοι.

Από την άλλη κατά παρέκκλιση ακόμα και των όρων των συμβάσεων οι ιδιωτικές εταιρίες συντάσσουν φύλλα αξιολόγησης των αξιολογήσεων που έχουν γίνει για τμήματα και προσωπικό και κάνει εφόδους για τον έλεγχο του ωραρίου. Είναι ένα ακόμα «χέρι βοηθείας» για να προωθηθεί το κλείσιμο νοσοκομείων και να ιδιωτικοποιηθούν πιο μαζικά υπηρεσίες και τμήματα του ΕΣΥ.

   Τελικός στόχος της συγκυβέρνησης και της τρόικα   είναι η εφαρμογή των ΣΔΙΤ στα Νοσοκομεία. Εξάλλου ο υπουργός υγείας μίλησε για τον ιατρικό τουρισμό ξεκάθαρα διαχωρίζοντας τους ήδη κατατεμαχισμένους πολίτες σε προνομιούχους και μη. Όμως οι συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα όπως έχει αποδειχθεί και στη Βρετανία ,δεν προσφέρουν ποιότητα για την τιμή καθώς το κόστος τους είναι μάλιστα συγκριτικά υψηλότερο σε σχέση με το συμβατικό τρόπο χρηματοδότησης μέσω του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων. Συνεπάγονται εκποίηση της ακίνητης περιουσίας και παραχώρησή της με ευνοϊκούς όρους στον ιδιωτικό τομέα. Σχετίζονται με μια μείωση της δυναμικότητας των νέων νοσοκομείων της τάξης του 30%,υπαγορευμένη από οικονομική παρά από κλινική αναγκαιότητα επιδρώντας αρνητικά στην κλινική δραστηριότητα των νέων νοσοκομείων, με αποτέλεσμα τα τελευταία να αδυνατούν να ικανοποιήσουν τις υγειονομικές ανάγκες των τοπικών πληθυσμών. Σχετίζονται με μείωση έως και 16% των προϋπολογισμών μισθοδοσίας και ανάλογη μείωση του νοσηλευτικού κυρίως προσωπικού. Προκαλούν μετακύλιση του χρηματοδοτικού φορτίου στους χρήστες των υπηρεσιών υγείας μέσω της αύξησης των ιδιωτικών κλινών και της συνεισφοράς των ασθενών στο κόστος. Στο τέλος το κράτος – ιδιοκτήτης των νοσοκομείων μετατρέπεται σε ένοικό τους. Άλλοτε μερικές λειτουργίες του νοσοκομείου που θα έχουν τη «στάμπα» του λεγόμενου ΕΣΥ, μέσω ΣΔΙΤ θα λειτουργούν ως επιχειρηματικές μονάδες δίνοντας στήριξη στα επιχειρηματικά κέρδη του ιδιώτη σε βάρος του δημοσίου, των εργαζομένων και των ασθενών.

   Πολλές φορές γίνονται παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας στους εργαζομένους στα συνεργεία και σε αυτούς με ελαστική εργασία. Καταγράφονται πρακτικές όπου παρουσιάζεται ότι οι εργαζόμενοι στην καθαριότητα εργάζονται λιγότερες από 30 ώρες/εβδομάδα, ώστε να αποφεύγουν οι εργοδότες την τήρηση των ασφαλιστικών τους υποχρεώσεων(όχι βαρέα κι ανθυγιεινά). Είναι σύνηθες φαινόμενο η μη τήρηση των κανόνων υγιεινής και ασφάλειας, τα εργατικά ατυχήματα, η άρνηση του εργοδότη για χορήγηση αντιγράφου της σύμβασης εργασίας, η υφαρπαγή υπογραφών για την τροποποίηση της σύμβασης εργασίας , οι εκδικητικές απολύσεις, η παρεμπόδιση και νόθευση του συνδικαλισμού κ.ά.

   Στο νοσοκομείο Ευαγγελισμό είχαμε φαινόμενα όπου καθαρίστριες απειλήθηκαν με απόλυση γιατί απέργησαν, μείωσης του αριθμού του συνεργείου φύλαξης στο μισό, καθαρίστριες να φαίνονται ότι εργάζονται στον Ευαγγελισμό αλλά να δουλεύουν σε άλλο νοσοκομείο οπότε οι ήδη εργαζόμενες εκεί να επιφορτίζονται με περισσότερο έργο, άρνηση εργοδότη για αναρρωτική άδεια σε εργαζόμενη, εργαζόμενοι στη φύλαξη να δουλεύουν 13 ώρες και να πληρώνονται για 8   κ.α. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις το σωματείο των εργαζομένων στήριξε τους εργαζόμενους ,έκανε παρεμβάσεις στη διοίκηση του νοσοκομείου καθιστώντας την συνυπεύθυνη αλλά και στον εργοδότη και πέτυχε την πραγματοποίηση των αιτημάτων. Ταυτόχρονα εγγράψαμε ως μέλη του πρωτοβάθμιου σωματείου τα ιδιωτικά συνεργεία.

Σε άλλη στιγμή βοηθήσαμε τους εργαζόμενους στη ΜΚΟ να οργανωθούν ,να αποκτήσουν σύνδεση με τους υπόλοιπους συναδέλφους στα άλλα νοσοκομεία, κάναμε παρέμβαση για το θέμα της ασφάλισής τους ,για το γεγονός ότι δεν τους έδιναν αναρρωτική άδεια και για τα απλήρωτα δεδουλευμένα 3 μηνών, τόσο στον εργοδότη όσο και στη διοίκηση. Σε άλλα νοσοκομεία είχαμε περιπτώσεις μη απόδοσης των δεδουλευμένων για 4 μήνες(Νίκαια, όπου οι καθαρίστριες έκαναν επαναλαμβανόμενες 24ωρες απεργίες με τη στήριξη του σωματείου),μη καταβολή ενσήμων 10 μηνών(Νάουσα).

Είναι ολοφάνερο ότι με τις ευχές της τρικομματικής κυβέρνησης αλλά και της τρόικα οι εργαζόμενοι αυτοί αντιμετωπίζουν συνθήκες εργασίας γαλέρας και εργασιακό καθεστώς δουλεμπορίου. Οι εργαζόμενοι αυτοί πληθαίνουν όλο και περισσότερο με τις διοικήσεις των νοσοκομείων να είναι πιστές στις επιταγές της μνημονιακής συγκυβέρνησης. Για αυτό θα πρέπει να καθορίσουμε τους άξονες δράσης μας ώστε να προωθήσουμε τη σταθερή εργασία και να καλύψουμε συνδικαλιστικά την επισφάλεια.

1. Αγωνιζόμαστε για σταθερή εργασία για όλους Κατάργηση των εργολαβιών και της επισφάλειας.
2. Τη διεκδίκηση σύνταξης νέων οργανογραμμάτων που να καλύπτουν τμήματα αλλά και θέσεις μόνιμου προσωπικού σύμφωνα με την ανάπτυξη του Νοσοκομείου και τις ανάγκες του πληθυσμού για υπηρεσίες υγείας.
3. Καταγγελία κάθε μορφής επισφαλούς εργασίας, εργολαβιών και οποιασδήποτε συγκεκαλυμμένης εργασιακής σχέσης όπως οι κοινωνικοί συνεταιρισμοί.
4. Διεκδικούμε την επιστροφή των υπηρεσιών που έχουν παραχωρηθεί σε ιδιώτες στο Δημόσιο και τη στελέχωση με μόνιμο προσωπικό.
5. Παρεμβαίνουμε και απαιτούμε τα οργανογράμματα των Νοσοκομείων να συμπεριλάβουν τις αναγκαίες θέσεις στις βοηθητικές και άλλες υπηρεσίες που έχουν παραχωρηθεί σε ιδιώτες.
6. Εγγράφουμε στα σωματεία τους εργαζόμενους με ελαστικές μορφές εργασίας που έχουν οποιαδήποτε εργασιακή σχέση με το Νοσοκομείο.

7. Συντονίζουμε τη δράση των σωματείων των Νοσοκομείων με τα σωματεία των εργαζομένων σε εργολάβους και στις περιπτώσεις που δεν υπάρχουν δημιουργούμε επιτροπές που λειτουργούν στα πλαίσια του σωματείου.

8. Παρεμβαίνουμε μέσα από τα σωματεία στις επιθεωρήσεις εργασίας καταγγέλλοντας τις παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας. Οργανώνουμε την προστασία των επισφαλών εργαζομένων.

ΑΓΩΝΙΖΟΜΑΣΤΕ ΓΙΑ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

ΑΓΩΝΙΖΟΜΑΣΤΕ ΓΙΑ ΜΟΝΙΜΗ ΚΑΙ ΣΤΑΘΕΡΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

ΑΓΩΝΙΖΟΜΑΣΤΕ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΟ ΚΑΙ ΔΩΡΕΑΝ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ ΜΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΠΑΡΟΧΕΣ

– Εισήγηση από την Ημερίδα «Το Δημόσιο Σύστημα Υγείας στη μέγγενη των μνημονίων» που διοργάνωσε το Ενωτικό Ψηφοδέλτιο Ριζοσπαστικής Αριστεράς στην ΠΟΕΔΗΝ στις 18 Μάιου στο Αμφιθέατρο του Νοσοκομείου ΕΛΠΙΣ