Τον κώδωνα του κινδύνου για τη λειτουργία του δημόσιου συστήματος υγείας στα βόρεια Δωδεκάνησα, κρούει η Ένωση Ιατρών Θεραπευτηρίου Λέρου.
Όπως αποκαλύπτεται σε πρόσφατο υπόμνημα (8/10/17) της ένωσης προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, του οποίου βασικές πτυχές παρουσιάζουμε σήμερα, οι υπηρεσίες υγείας λειτουργούν σε καθεστώς ακραίας υποστελέχωσης, ενώ δε λείπουν τα προβλήματα στις διακομιδές (κομβικό ζήτημα για μια νησιωτική περιοχή όπου τα μέσα περιορίζονται) και τον εξοπλισμό. Σήμερα φαίνεται ότι έχουμε σε εξέλιξη το κλείσιμο των δημόσιων ψυχιατρικών νοσοκομείων με οδηγίες της ΕΕ, εφαρμοζόμενες από τις κυβερνήσεις, τονίζεται. Η ΕΙΘΕΛ θα αντισταθεί, με όλες της τις δυνατότητες και δυνάμεις, και καλεί στο πλευρό της τους ασθενείς και τους κατοίκους των νησιών μας.
Αναλυτικότερα:
– Λέρος (πληθυσμός 8.000, hot spot με 1.000 πρόσφυγες, πολλοί τουρίστες τη θερινή περίοδο)
Το Κρατικό Θεραπευτήριο – Γενικό Νοσοκομείο Λέρου λειτουργεί με πληρότητα σε ιατρικό προσωπικό περίπου 25% του (κουτσουρεμένου) οργανογράμματος. Σημαντικές ειδικότητες όπως ΩΡΛ, μικροβιολόγος, νευρολόγος, ουρολόγος, οφθαλμίατρος και δερματολόγος απλά δεν καλύπτονται. Σε αρκετές επίσης ειδικότητες, υπηρετεί μόλις ένας γιατρός (γυναικολόγος, παιδίατρος, ακτινοδιαγνώστης, νεφρολόγος) με αποτέλεσμα την υπολειτουργία των σχετικών κλινικών.
Η ψυχική υγεία έχει αφεθεί στην τύχη της. Προβλέπονται 11 ειδικευμένοι και 10 ειδικευόμενοι ψυχίατροι, εκ των οποίων αυτή τη στιγμή υπηρετούν μόλις 2 μόνιμοι, 1 επικουρικός και 2 ειδικευόμενοι. Οι πέντε αυτοί γιατροί έχουν στην ευθύνη τους: Δώδεκα διαμερίσματα, μικρές μονάδες των δώδεκα ατόμων, μονάδες οξέων περιστατικών και ΑΜΕΑ, συνολικά 250 περίπου ασθενείς! Εύλογα, σε αυτό το πλαίσιο έχει αδρανοποιηθεί και η κινητή μονάδα ψυχικής υγείας, η οποία (προβλεπόταν να) κάνει επισκέψεις στα γύρω νησιά.
Οι γιατροί ζητούν ακόμη την ίδρυση τμήματος επειγόντων περιστατικών που δεν υφίσταται στο νυν οργανισμό του νοσοκομείου.
– Πάτμος (πληθυσμός 3.500 που τριπλασιάζεται από μέσα άνοιξης μέχρι μέσα φθινοπώρου)
Στο κέντρο υγείας υπηρετούν μόνο 2 παθολόγοι, 1 οδοντίατρος και 1 γενικής ιατρικής. Το αγροτικό ιατρείο στις Ακριές δεν έχει γιατρό. Σημαντικό είναι επίσης το πρόβλημα της έλλειψης παιδιάτρου, καθώς η γιατρός που έχει τοποθετηθεί δεν έχει ακόμα αποφασίσει εάν θα αποδεχτεί τη θέση.
Το υπόμνημα χρησιμοποιεί για την κατάσταση στην Πάτμο τα επίθετα τραγική και επικίνδυνη. Υπάρχει άμεση ανάγκη για ακτινοδιαγνώστη, μικροβιολόγο, αγροτικό γιατρό και κοινωνικό λειτουργό. Επείγει επίσης η στελέχωση σε νοσηλευτικό προσωπικό: Σήμερα υπηρετούν τρεις νοσηλεύτριες, όλες προσωρινά (δύο με συνυπηρέτηση και μία με σύμβαση έως το 2018).
– Λειψοί (πληθυσμός 750 που ξεπερνά τους 1.500 το καλοκαίρι)
Το Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο Λειψών λειτουργεί χάρη σ’ έναν γιατρό, ο οποίος βρίσκεται εκεί στα πλαίσια της στρατιωτικής του θητείας. Επίσης, μολονότι διαθέτει σύγχρονο μικροβιολογικό εξοπλισμό, δεν υπάρχει προσωπικό να τον χειριστεί.
Οι Λειψοί έχουν τη θετική ιδιαιτερότητα να κατοικούνται από πολλές νέες οικογένειες, παρ’ όλα αυτά δεν υπάρχει παιδίατρος αν και προβλέπεται στο οργανόγραμμα.
– Αγαθονήσι (150 κάτοικοι, υψηλές προσφυγικές ροές)
Στο νησί υπηρετούν μόνο ένας γιατρός και ένας τραπεζοκόμος.
Με… αυτοσχεδιασμό οι διακομιδές
Οι τεράστιες ελλείψεις του ΕΚΑΒ σε προσωπικό και μέσα, έχουν σημαντικό αντίκτυπο στα βόρεια Δωδεκάνησα. Το σύστημα είναι επικεντρωμένο στις εναέριες διακομιδές κι όταν αυτές συχνά δεν είναι εφικτές (σσ: λόγω καιρού ή πληθώρας περιστατικών), οι γιατροί αναγκάζονται να αξιοποιήσουν ό,τι πλωτό μέσον βρουν στο νησί. Πέραν αυτού, η συμμετοχή των ίδιων αυτών γιατρών στις διακομιδές σε ρόλο συνοδού, σημαίνει ότι αφήνουν το πόστο τους για μέρες, μέχρι να παραδώσουν τον ασθενή σε τριτοβάθμια δομή και να επιστρέψουν.
Υλικοτεχνική υποδομή
Ιδιαίτερη μνεία κάνουν οι γιατροί στην ανάγκη για μονάδα παραγωγής οξυγόνου σε Λέρο και Πάτμο. Μόνο στην πρώτη, ξοδεύονται 130.000 ευρώ ανά έτος για εξωτερική προμήθεια φιαλών. Ανάγκη υπάρχει επίσης για λειτουργίες αξονικού τομογράφου και μαστογράφου στη Λέρο, όπου θα εξυπηρετούνται όλα τα νησιά της περιοχής.
Ανοιχτή πληγή η περικοπή κινήτρων
Όπως τονίζεται στο υπόμνημα, με αφορμή την ψυχιατρική μεταρρύθμιση, οι γιατροί που υπηρετούν στο Κρατικό Θεραπευτήριο Λέρου λάμβαναν με ειδικό νόμο (Ν.1881/90) από το 1990 ειδικά κίνητρα προσέλκυσης και παραμονής. Τα κίνητρα αυτά επεκτάθηκαν σε ΚΥ Πάτμου, ΠΠΙ Λειψών και Αγαθονησίου, ώστε να στηριχτεί η παρουσία γιατρών (σσ: Ούτως ή άλλως, αυτές οι δομές υπάγονται στη Λέρο).
Το Νοέμβριο του 2016, όμως, η διοικήτρια της 2ης ΥΠΕ περιέκοψε τα κίνητρα για τα τρία μικρότερα νησιά (και μάλιστα αναδρομικά από 1/1/2015), περιορίζοντάς τα μόνο σε όσους υπηρετούν στο ΚΘ-ΓΝ Λέρου! Προφανώς η Πάτμος και τα υπόλοιπα νησιά έγιναν προάστια του Πειραιά, σχολιάζουν δηκτικά οι γιατροί και ζητούν τόσο την επαναφορά των κινήτρων, όσο και την καταβολή των οφειλομένων από το κίνητρο στέγης που δεν έχουν αποδοθεί σχεδόν μία δεκαετία.
Αντί επιλόγου… ένα δικό μας σχόλιο
Ως οὐδέν ἐστιν οὔτε πύργος οὔτε ναῦς
ἔρημος ἀνδρῶν μὴ ξυνοικούντων ἔσω.
Αυτές τις μέρες, ο πρωθυπουργός έκανε βόλτες με πολεμικό αεροπλάνο πάνω από το Αιγαίο και κατόπιν παρήγγειλε αναβαθμίσεις δύο δισ. στο τετ-α-τετ με τον πλανητάρχη, για να αντιμετωπίσει (λέει) την τουρκική απειλή.
Εάν συνεχιστούν οι περικοπές του κοινωνικού κράτους στα νησιά του Αιγαίου, και προφανώς το δημόσιο σύστημα υγείας είναι βασικός πυλώνας, αναρωτιόμαστε πόσοι κάτοικοι θα παραμείνουν στον τόπο τους για να τους «προστατέψουν» τα «αναβαθμισμένα F16». Το παράδειγμα των Λειψών είναι ενδεικτικό: Ένα από τα λίγα νησιά που έχουν τόσο χαμηλό ηλικιακό μέσο όρο πληθυσμού, δε διαθέτει παιδίατρο!
Καλό θα ήταν, λοιπόν, η πολιτική ηγεσία, αντί να επιδίδεται αφειδώς σε στρατιωτικές δαπάνες, να κοιτάξει τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Και να ρίξει μια ματιά στο χωρίο από τον Οιδίποδα Τύραννο που παραθέσαμε παραπάνω: Δεν έχει αξία ούτε το κάστρο ούτε το καράβι, εάν έχει ερημώσει από ανθρώπους.
