Διανύουμε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο για την κοινωνία με έντονα τα χαρακτηριστικά ανθρωπιστικής κρίσης. Το αρχικό σχέδιο περί «δημοσιονομικής πειθαρχίας» διαδέχθηκε η εφαρμογή μιας «δημοσιονομικής τρομοκρατίας» με την επιβολή σκληρών αντιλαϊκών μέτρων που πλήττουν το εισόδημα των εργαζομένων, το δικαίωμα στην εργασία, την κοινωνική ασφάλιση και γενικότερα κάθε έννοια κοινωνικού κράτους. Η επέλαση του νεοφιλελευθερισμού είναι σε πλήρη εξέλιξη.
Ακριβώς 30 χρόνια μετά την ψήφιση του ιδρυτικού νόμου 1397/83 για το Εθνικό Σύστημα Υγείας – το οποίο βέβαια ουδέποτε ολοκληρώθηκε – το δημόσιο σύστημα υγείας βρίσκεται στο στόχαστρο για το «καλό της οικονομίας». Μια σειρά από νομοσχέδια που δήθεν «αναβαθμίζουν και εκσυγχρονίζουν» το ΕΣΥ κατ’ εντολή της τρόικας (3868/10, 3918/11, 4052/12 κ.ά), δεκάδες άρθρα και τροπολογίες της τελευταίας στιγμής αλλά και οι σχετικές Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου – που τείνουν να γίνουν φετίχ για τη κυβέρνηση – δημιουργούν τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την πλήρη αποδιοργάνωσή και διάλυσή του.
Η μετά τον ΕΟΠΥΥ καθημερινότητα.
Ο μνημονιακός πειραματισμός στον τομέα της υγείας ξεκινά ουσιαστικά με την δημιουργία του ΕΟΠΥΥ. Η κυβερνητική προσπάθεια να παρουσιαστεί η συγχώνευση των κλάδων υγείας των ασφαλιστικών ταμείων ως δημιουργία ενιαίου φορέα παροχής ΠΦΥ που θα παρέχει ποιοτικές και αναβαθμισμένες υπηρεσίες υγείας, χρειάστηκε μόλις λίγους μήνες για να διαψευστεί.
Ο ΕΟΠΥΥ, χρεοκοπημένος εν τη γενέσει του, κατέστη άμεσα συνώνυμο της ελλιπούς ιατρικής και φαρμακευτικής περίθαλψης, της αυξημένης οικονομικής επιβάρυνσης των ασθενών και της προλεταριοποίησης των υγειονομικών. Σχεδόν το σύνολο των ασφαλισμένων συμπολιτών μας βρίσκονται όμηροι ενός συστήματος με λιγότερους γιατρούς και μειωμένες παροχές.
Οι δήθεν 20.000 γιατροί (σύμφωνα με τις τότε εξαγγελίες Λοβέρδου και Βουδούρη) που θα εξυπηρετούσαν τους ασφαλισμένους του ΕΟΠΥΥ περιορίστηκαν σε μονοψήφιο αριθμό, με αποτέλεσμα ορισμένες ειδικότητες να είναι δυσεύρετες ενώ ολόκληρα νομαρχιακά διαμερίσματα παρουσιάζουν ελλείψεις βασικών ειδικοτήτων π.χ παιδίατρο. Η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί αφού με βάσει το ψηφισμένο μεσοπρόθεσμο προβλέπεται περαιτέρω μείωση των συμβεβλημένων γιατρών κατά 10%.
Ο πολυσυζητημένος περιορισμός της φαρμακευτικής δαπάνης, ο οποίος γίνεται πλέον επικίνδυνος για τη δημόσια υγεία με τον τρόπο που υλοποιείται, επιτυγχάνεται στο μεγαλύτερο ποσοστό μέσω της μετακύλισης του κόστους στις τσέπες των ασφαλισμένων αφού αυξήθηκε η συμμετοχή στα φάρμακα, επιβλήθηκε συμμετοχή σε φάρμακα που δεν υπήρχε, ενώ εκατοντάδες σκευάσματα τέθηκαν εκτός λίστας συνταγογράφησης με αποτέλεσμα να πληρώνονται εξ’ ολοκλήρου από του πολίτες. Οι ελλείψεις σε φάρμακα για σοβαρές παθήσεις και όχι μόνο, είναι πλέον καθημερινό φαινόμενο ενώ η συζήτηση περί γενόσημων και δραστικής ουσίας γίνεται συνήθως «κλείνοντας το μάτι» στις πολυεθνικές του φαρμάκου. Η επίτευξη του μνημονιακού στόχου για φαρμακευτική δαπάνη στο 1% του ΑΕΠ το 2014, θα είναι εγκληματική για την φαρμακευτική περίθαλψη στη χώρα με δεδομένη την συνολική μείωση που συνεχίζει να καταγράφει το ΑΕΠ.
Ο Ενιαίος Κανονισμός Παροχών Υγείας του ΕΟΠΥΥ που τροποποιήθηκε δύο φορές σ΄ ένα χρόνο μετά τη δημοσίευσή του έχει ως κοινό γνώρισμα σε όλες τις εκδοχές του τη συνεχιζόμενη μείωση των παροχών στη λογική διαμόρφωσης ενός «ελάχιστου πακέτου». Ενδεικτικά αναφέρουμε την μείωση των ημερών και του ποσού που καλύπτει για αποκλειστική νοσοκόμα, την μείωση των συνεδριών και του ποσού που αποζημιώνει για φυσιοθερεπείες, λογοθεραπείες κ.ά σε ασθενείς που έχουν υποστεί αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, έχουν σκλήρυνση κατά πλάκας καθώς και μια σειρά αυξήσεων στη συμμετοχή των ασθενών για διάφορα ορθοπεδικά βοηθήματα.
Παράλληλα μετατρέπονται τα συμβεβλημένα ιδιωτικά εργαστήρια σε μονόδρομο για τις εξετάσεις των ασφαλισμένων με ό,τι αυτό σημαίνει για την κερδοφορία τους, ενώ διαλύει τις υπάρχουσες ανεπαρκείς δομές στα πολυιατρεία του ΙΚΑ και επιβάλλει συμμετοχή 15% στους ασφαλισμένους για τις εξετάσεις τους.
Χαμένοι στη…. συγχώνευση.
Τη χρονιά που πέρασε δημοσιεύτηκε μελέτη δύο πανεπιστημίων της Μ. Βρετανίας όπου ανέλυε τις συγχωνεύσεις 110 νοσοκομείων που έγιναν εκεί την περασμένη δεκαετία. Μεταξύ άλλων στα συμπεράσματα τους βρήκαν ότι νοσοκομεία που συγχωνεύθηκαν με άλλα, είδαν τα οικονομικά τους να επιδεινώνονται καθώς και τους χρόνους αναμονής των ασθενών για υγειονομική περίθαλψη να αυξάνονται.
Τα νέα οργανογράμματα των νοσοκομείων που δημοσιεύονται σωρηδόν και με προχειρότητα αυτό το καιρό, ολοκληρώνουν τον κύκλο μιας σειράς μνημονιακών παρεμβάσεων που συρρικνώνουν το ΕΣΥ και δημιουργούν τριτοκοσμικές συνθήκες περίθαλψης. Η κυβέρνηση μέσω της διαδικασίας των συγχωνεύσεων – καταργήσεων νοσοκομείων μειώνει 11.000 νοσηλευτικά κρεβάτια και κλείνει 660 τμήματα και κλινικές. Περίπου 50 νοσοκομεία χάνουν την αυτοτέλειά τους με αρνητικές επιπτώσεις στην εύρυθμη λειτουργία τους και την περίθαλψη των πολιτών και μετατρέπονται σε κτηριακά παραρτήματα.
Η περίπτωση της συγχώνευσης των νοσοκομείων της Λέσβου με αυτό της Λήμνου και της Σάμου με της Ικαρίας είναι δυο κραυγαλέα παραδείγματα αλλά δεν είναι τα μόνα. Στην Φωκίδα οι κλίνες του νοσοκομείου μειώνονται σε 80 για 40.000 περίπου κατοίκους, ενώ η Ευρυτανία έχει τον ίδιο αριθμό κλινών για τον μισό πληθυσμό. Στη Ρόδο μειώνονται μεταξύ άλλων κρεβάτια ΜΕΘ, όταν είναι γνωστό ότι λείπουν πανελλαδικά εκατοντάδες και χάνονται καθημερινά ζωές στην αναμονή για εξεύρεση τους.
Στους άμεσους σχεδιασμούς επίσης του υπουργείου υγείας είναι να δοθούν σε ιδιώτες και να γίνονται «εξωνοσοκομειακά» μια σειρά από υποστηρικτές υπηρεσίες όπως της πληροφορικής, των προμηθειών και των εργαστηρίων ακλουθώντας το μοντέλο των υφιστάμενων εργολαβιών καθαρισμού, φύλαξης, σίτισης κ.ά. που οδήγησε σε εργασιακές σχέσεις γαλέρας και δημιούργησε ένα νέο κρατικοδίαιτο επιχειρηματικό κλάδο.
Έχουν προηγηθεί βέβαια τα τελευταία δύο χρόνια μια σειρά παρεμβάσεων εμπορευματοποίησης της λειτουργίας των δημόσιων νοσοκομείων με την επιβολή εισιτηρίου 5 ευρώ για όσους προσέρχονται να εξεταστούν, με την εκχώρηση 560 κρεβατιών σε ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες, με την εφαρμογή των ΚΕΝ που εκτίναξαν το κόστος περίθαλψης, με την επέκταση της λειτουργίας των επί πληρωμή απογευματινών ιατρείων κ.ά
Το πάζλ της διάλυσης των δημόσιων νοσοκομείων όπου τα ράντζα έχουν πάλι την τιμητική τους, συμπληρώνουν η συνεχιζόμενη υποχρηματοδότησή τους, οι δραματικές ελλείψεις σε προσωπικό, υγειονομικό υλικό και προσφάτως σε επαρκή σίτιση των νοσηλευομένων. Η οικονομική αφαίμαξη των νοσοκομείων ξεκίνησε με τις συνεχιζόμενες περικοπές στους προϋπολογισμούς τους για την μείωση του λειτουργικού κόστους και ολοκληρώθηκε με την καταλήστευση των ταμειακών διαθεσίμων τους με την αυθαίρετη μετατροπή τους σε ομόλογα κατά τη διαδικασία του PSI. Χαρακτηριστικό των περικοπών είναι η μείωση κατά 35% σε σχέση με το 2012 του κονδυλίου για τις εφημερίες των γιατρών ( 241 εκατομμύρια από 370) ενώ ανάλογες μειώσεις έχουν γίνει και στις πρόσθετες αμοιβές για νυχτερινά και αργίες στο υπόλοιπο υγειονομικό προσωπικό.
Και ύστερα σχεδιάζουν ιατρικό τουρισμό!
Με τους ανέργους να πλησιάζουν το 1,5 εκατομμύριο και τον πληθυσμό που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό ν’ ανέρχεται σε περίπου 3,5 εκατομμύρια ανθρώπους, ο αριθμός των ανασφαλίστων πολιτών που αποκλείεται από τη πρόσβαση στο σύστημα υγείας αυξάνεται ραγδαία με ότι αυτό συνεπάγεται για τους ίδιους και τη δημόσια υγεία.
Την ίδια στιγμή σε πλήρη αναντιστοιχία με τη διαμορφούμενη κοινωνική πραγματικότητα, η συγκυβέρνηση πιστή στο μνημονιακό δόγμα λιγότερες παροχές – μεγαλύτερη επιβάρυνση του λαού, οδηγεί ουσιαστικά στο περιθώριο της υγειονομικής περίθαλψης και τους εναπομείναντες ασφαλισμένους συμπολίτες μας.
Μέσα στο πλαίσιο αυτό ο υπουργός υγείας κ. Λυκουρέντζος βάζει προκλητικά στην ατζέντα του σχεδιασμού του και μάλιστα σε προτεραιότητα, την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού στην Ελλάδα. Έχουν βλέπετε προηγηθεί όλες εκείνες οι ενέργειες – ορισμένες περιγράψαμε προηγούμενα – ώστε το έδαφος να είναι πρόσφορο για «επενδύσεις».
Ένας νέος διαχωρισμός σε «πληβείους» και «πατρίκιους» έρχεται να προστεθεί στην ήδη διαιρεμένη και τεμαχισμένη ελληνική κοινωνία.
Όταν στην αρχή της ένταξης της χώρας μας στα μνημόνια περιγράφαμε ότι όπου εφαρμόστηκαν αντίστοιχες πολιτικές είχαν κλείσει τα μισά από τα δημόσια νοσοκομεία, είχαν μειωθεί οι ασφαλιστικές καλύψεις για φάρμακα και νοσηλεία ενώ μεγάλα τμήματα του πληθυσμού οδηγούνταν εκτός υγειονομικής περίθαλψης, αυξάνοντας τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα και τελικά μειώνοντας το προσδόκιμο επιβίωσης, κάποιοι μας έλεγαν υπερβολικούς και κινδυνολόγους.
Σήμερα ακολουθούμε την ίδια πορεία με απρόβλεπτες συνέπειες για την υγεία του ελληνικού λαού το μέγεθος των οποίων θα φανεί τα αμέσως επόμενα χρόνια.
Η δημιουργία ενός κοινού μετώπου των εργαζομένων στην υγεία με το σύνολο του ελληνικού λαού για την υπεράσπιση του δικαιώματος στην υγεία, γίνεται υπόθεση ζωής και θανάτου.
Και ας μη βιαστούν πάλι κάποιοι να μας πουν ότι υπερβάλουμε και κινδυνολογούμε!!!
31/1/2013
– Αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ
– Ο Φώτης Χρυσικός είναι μέλος της Γραμματείας του Τμήματος Υγείας ΣΥΡΙΖΑ/ΕΚΜ
